วารสาร MASCIInnoversity ได้นำเสนอบทความ เรื่อง “สำเร็จอย่างยั่งยืนด้วยมาตรฐานการจัดการนวัตกรรม” ซึ่งได้นำเสนอมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการนวัตกรรมหลายฉบับรวมทั้ง ISO 56002 ที่ช่วยให้องค์กรสามารถสร้างนวัตกรรมได้อย่างรวดเร็ว มีประสิทธิภาพมากขึ้น และสำเร็จได้อย่างยั่งยืนมากขึ้น เนื่องจากองค์กรยุคใหม่จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนการทำงานให้สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในด้านต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นอยู่เสมอ และปัจจัยสำคัญของการเติบโตอย่างยั่งยืนก็คือความสามารถขององค์กรในการสร้างนวัตกรรมนั่นเอง

ความสามารถด้านนวัตกรรมขององค์กรนั้นรวมถึงความสามารถในการเข้าใจและตอบสนองต่อเงื่อนไขที่เปลี่ยนแปลงไปของบริบท แสวงหาโอกาสใหม่ ๆ และใช้ประโยชน์จากความรู้และความคิดสร้างสรรค์ของคนภายในองค์กร และร่วมมือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอก ซึ่งองค์กรจะสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากขึ้นเมื่อกิจกรรมที่จำเป็นทั้งหมดและองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกันได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบ

มาตรฐาน ISO 56002, Innovation management – Innovation management system – Guidance เป็นมาตรฐานที่ให้แนวทางปฏิบัติเพื่อให้องค์กรทุกประเภทสามารถนำไปประยุกต์เป็นแนวทางในการจัดทำ รักษา และพัฒนาแนวปฏิบัติในการจัดการนวัตกรรมอย่างเป็นระบบ สามารถพัฒนาและก้าวไปสู่การเป็นองค์กรนวัตกรรมจนกระทั่งประสบความสำเร็จในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ บริการ กระบวนการ และรูปแบบธุรกิจใหม่

มาตรฐาน ISO 56002 มีหลักการที่เป็นสาระสำคัญจำนวน 8 ประการ ได้แก่

  1. การสร้างคุณค่า (realization of value)
  2. ผู้นำที่มุ่งสู่อนาคต (future-focused leaders)
  3. ทิศทางกลยุทธ์ (strategic direction)
  4. วัฒนธรรม (culture)
  5. การใช้ประโยชน์จากข้อมูลเชิงลึก (exploiting insights)
  6. การจัดการความไม่แน่นอน (managing uncertainty)
  7. การปรับปรุงเปลี่ยนแปลง (adaptability)
  8. การมุ่งเน้นระบบ (systems approach)

สำหรับข้อกำหนดของมาตรฐาน ISO 56002 ในสาระสำคัญ 7 ข้อ ได้แก่

  1. บริบทองค์กร ซึ่งต้องมีการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมทางธุรกิจ ทั้งปัจจัยภายในและภายนอกองค์กร
  2. บทบาทของผู้นำ ซึ่งต้องกำหนดวิสัยทัศน์ด้านนวัตกรรมขององค์กร และแสดงให้เห็นถึงภาวะความเป็นผู้นำในระบบการจัดการนวัตกรรมผ่านการกำหนดนโยบายและวัตถุประสงค์ด้านนวัตกรรม และสนับสนุนทรัพยากรต่าง ๆ เพื่อให้มีประสิทธิผล
  3. การวางแผน ซึ่งต้องพิจารณาถึงบริบทขององค์กร และความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และระบุความเสี่ยงและความไม่แน่นอนในทุกกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการสร้างนวัตกรรม
  4. การสนับสนุน ซึ่งองค์กรต้องจัดสรรทรัพยากรในด้านบุคลากร เวลา องค์ความรู้ การเงิน และโครงสร้างพื้นที่ที่เพียงพอและเหมาะสมต่อระบบการจัดการนวัตกรรม
  5. การปฏิบัติการ ซึ่งองค์กรต้องมีแผนการดำเนินการและการควบคุมสำหรับการริเริ่มกระบวนการ โครงสร้าง และการสนับสนุนความต้องการที่มีการระบุโอกาสเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์
  6. การประเมินสมรรถนะ ซึ่งต้องกำหนดตัวชี้วัด วิธีการสำหรับการตรวจติดตามและเกณฑ์ในการตรวจวัด มีการตรวจประเมินภายในและการทบทวนของฝ่ายบริหาร และ
  7. การปรับปรุง ซึ่งต้องชี้เบี่ยงความเบี่ยงเบน ความไม่สอดคล้องที่เกิดขึ้น  กำหนดวิธีการและทำการแก้ไขเพื่อพัฒนาประสิทธิภาพและผลลัพธ์ของระบบการบริหารจัดการนวัตกรรม

มาตรฐานการจัดการนวัตกรรม ISO 56002 สามารถช่วยให้บริษัทและองค์กรดำเนินการนวัตกรรมได้อย่างรวดเร็วและเป็นระบบ ทำให้องค์กรสามารถตัดสินใจและดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งความเป็นพลวัตในโลกธุรกิจเกิดขึ้นอยู่เสมอ การที่องค์กรมีเครื่องทุ่นแรงในการจัดการนวัตกรรมอย่างมาตรฐาน ISO 56002 จะทำให้สามารถปรับตัวได้เร็ว  พร้อมเผชิญหน้ากับความท้าทายและการเปลี่ยนแปลงของโลกอยู่เสมอ รวมทั้งสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันด้วย

ที่มา:

  1. https://intelligence.masci.or.th/certified/iso-560022019/
  2. https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:56002:ed-1:v1:en

ออสการ์ ไวลด์ นักเขียนและกวีชาวไอริช กล่าวไว้ว่า “การเลียนแบบ คือการยกยอปอปั้นที่จริงใจที่สุด” (Imitation is the sincerest form of flattery.) แต่หากเป็นเรื่องนวัตกรรมในการดำเนินธุรกิจแล้ว เชื่อว่าไม่มีใครอยากได้คำกล่าวเยินยอด้วยการเลียนแบบเช่นนั้น  เพราะกว่าที่ธุรกิจองค์กรจะปั้นนวัตกรรมออกมาได้สักอย่างหนึ่ง ต้องใช้ทรัพยากรในการลงทุนลงแรง  ตลอดจนเวลาและความพยายามเป็นอย่างสูง

เมื่อกล่าวถึงนวัตกรรม  ธุรกิจและองค์กรจะเติบโตอย่างยั่งยืนได้ต้องมีสิ่งนี้ และนวัตกรรมจะอยู่คู่กับองค์กรต่อไปได้ก็ต้องมีการจัดการทรัพย์สินทางปัญญาซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญสำหรับการพัฒนาเศรษฐกิจ  การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยให้เกิดการใช้ประโยชน์ และสร้างมูลค่าจากเทคโนโลโลยีหรือนวัตกรรมได้

ปัจจุบัน ไอเอสโอได้พัฒนามาตรฐานการจัดการนวัตกรรมด้านแนวทางเครื่องมือและวิธีการจัดการทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อส่งเสริมให้ธุรกิจองค์กรนำไปใช้ในการปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาแล้ว

เรื่องของทรัพย์สินทางปัญญาสามารถใช้เป็นตัวช่วยให้ธุรกิจบรรลุวัตถุประสงค์ได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการดึงดูดนักลงทุน การสร้างความมั่นคงให้กับธุรกิจ หรือการเพิ่มความได้เปรียบในการแข่งขัน

การจัดการกับทรัพย์สินทางปัญญาในทุกขั้นตอนในกระบวนการนวัตกรรมจะช่วยให้ธุรกิจดำเนินไปได้ด้วยดีและช่วยสร้างการบ่มเพาะอย่างแท้จริง  ทำให้ความคิดสร้างสรรค์ผลิดอกออกผลต่อไป

มาตรฐาน ISO 56005, Innovation management – Tools and methods for intellectual property management – Guidance เป็นมาตรฐานที่ให้แนวทางและกลยุทธ์ในการช่วยให้องค์กรปกป้องแนวคิดที่ดีที่สุดขององค์กร และใช้นวัตกรรมให้เกิดประโยชน์สูงสุด มาตรฐานนี้เน้นในเรื่องกรอบการทำงานของการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา  เครื่องมือการบริหารความเสี่ยง และวิธีการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญา เป็นต้น

มาตรฐาน ISO 56005 เป็นมาตรฐานฉบับล่าสุดในชุดมาตรฐานการจัดการนวัตกรรม ISO 56000 ซึ่งรวมถึงมาตรฐานดังต่อไปนี้ด้วย

สำหรับมาตรฐานอื่นในชุดมาตรฐานนี้ที่ยังอยู่ในระหว่างการพัฒนา ได้แก่

มาตรฐานที่อยู่ในกลุ่มของ ISO 56000 ดังกล่าวได้รับการพัฒนาโดยคณะกรรมการวิชาการ ISO/TC 279,  Innovation management  โดยมี AFNOR ซึ่งเป็นสถาบันมาตรฐานแห่งชาติของประเทศฝรั่งเศสเป็นเลขานุการ

หากธุรกิจองค์กรใดมีนวัตกรรมเกิดขึ้นในองค์กรแล้ว อย่าลืมนำมาตรฐาน ISO 56005 ไปใช้เป็นเครื่องมือและแนวทางในการจัดการทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อปกป้องทรัพย์สินอันมีค่ามากที่สุดขององค์กรเอาไว้

ผู้สนใจสามารถศึกษาได้จากห้องสมุดสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) หรือสั่งซื้อได้จากเว็บไซต์ของไอเอสโอ ISO Store

ที่มา :

  1. https://www.iso.org/news/ref2605.html
  2. https://www.ryt9.com/s/prg/61422